Neden Bazı Sınıflarda Daha Az Kaos Vardır?
Aynı yaş grubundaki çocuklar, aynı okulda, hatta bazen aynı binada olmalarına rağmen bazı sınıflar daha sakin, daha düzenli ve daha akıcıdır. Bu durum çoğu zaman çocukların “daha uyumlu” ya da “daha uslu” olmasıyla açıklanır. Oysa gerçekte farkı yaratan şey çocuklar değil, sınıfın yapısıdır.
Kaos, genellikle çocuklardan değil; belirsizlikten doğar.
Kaos Nedir, Nerede Başlar?
Sınıfta kaos dediğimiz durum çoğunlukla şu anlarda ortaya çıkar:
-
Etkinlikten etkinliğe geçişlerde
-
Bekleme süreleri uzadığında
-
Ne yapılacağının net olmadığı anlarda
-
Kuralların tutarsız uygulandığı durumlarda
-
Yetişkinin ne beklediğini açıkça ifade etmediği zamanlarda
Çocuk, bir sonraki adımı bilmiyorsa, sınırların nerede başlayıp nerede bittiğini kestiremiyorsa, beden ve davranış yoluyla bunu dışa vurur. Bu da çoğu zaman “problem davranış” olarak etiketlenir.
Sakin Sınıfların Ortak Özellikleri
Daha az kaos olan sınıflarda genellikle şu unsurlar birlikte bulunur:
1. Günlük Akış Nettir
Çocuklar günün nasıl ilerleyeceğini bilir. Ne zaman oyun oynanacak, ne zaman toplanılacak, ne zaman dışarı çıkılacak nettir. Bu öngörülebilirlik, çocukların kaygısını azaltır.
Bunun için kendi sınıfımda kullandığım bir günlük akış panom var. Bende pinterestteki şu içerikten esinlenerek hazırladım.
2. Kurallar Az ve Anlamlıdır
Her davranış için ayrı bir kural yoktur. Az sayıda, net ve tekrar edilen kurallar vardır. Kurallar sürekli değişmez ve yetişkin tarafından tutarlı şekilde uygulanır.
Sınıf kuralları için görsele tıklayın.
3. Ortam Düzenlidir
Materyallerin yeri bellidir. Sınıf aşırı kalabalık değildir. Görsel karmaşa azdır. Çocuk, nerede ne yapabileceğini ortamdan anlayabilir.
4. Öğretmenin Tepkileri Tutarlıdır
Aynı davranışa her seferinde farklı tepkiler verilmez. Bu da çocuğun sınırları test etme ihtiyacını azaltır.
Kaosun Asıl Nedeni: Belirsizlik
Çocuklar belirsizliği sevmez.
Belirsizlik onlar için güvensizlik demektir.
Ne zaman konuşabilirim?
Ne zaman ayağa kalkabilirim?
Bir şey yanlış gittiğinde yetişkin nasıl tepki verir?
Bu soruların cevabı net değilse, çocuk davranışıyla cevap aramaya başlar.
Daha Az Kaos İçin Önce Ne Yapılmalı?
Kaosu azaltmak için ilk adım, çocuğu değiştirmeye çalışmak değildir.
İlk adım, yapıyı gözden geçirmektir.
-
Günlük akış gerçekten net mi?
-
Geçişler planlı mı?
-
Bekleme süreleri gereğinden uzun mu?
-
Ortam çocuk için anlaşılır mı?
-
Kurallar net ve tutarlı mı?
Bu sorulara verilen cevaplar, sınıf yönetiminin temelini oluşturur.
Kaos, Bir Mesajdır
Sınıftaki karmaşa bir sorun değil, bir işarettir.
Bize şunu söyler: “Burada bir yerde yapı eksik.”
Bu nedenle kaosu bastırmak yerine, onu anlamaya çalışmak gerekir. Çünkü doğru yapı kurulduğunda, pek çok davranış kendiliğinden ortadan kalkar.
Sonuç Olarak
Bazı sınıflar daha sakin olduğu için iyi yönetilmez.
İyi yönetildiği için daha sakindir.
Kaosun azalması; daha çok uyarıdan değil, daha iyi yapıdan geçer.
